Serce O mnie U kardiologa Moi przyjaciele Tu bywam Linki O psach O kotach Biblioteka George Clooney Owoce kot2 kot1
To znow ja Oto ja MyLab30 - informacje o urządzeniu MyLab30 Przyjaciele kot3
Moje koty Kontakt Red Hot Chilli Peppers badania wyjazdowe

PRZETRWAŁY PRZEWÓD TĘTNICZY BOTALLA (PDA)

WSTĘP

Przetrwały przewód tętniczy to najczęstsza wrodzona choroba serca występująca u psów wielu ras psów, poniżej podane zostały rasy szczególnie predysponowane. Wczesne rozpoznanie tej choroby daje szanse na zastosowanie odpowiedniego leczenia i całkowite wyzdrowienie zwierzęcia.

NAJPIERW TROCHĘ ANATOMII...

Serce psa zbudowane jest z czterech oddzielnych jam - dwie mniejsze nazywamy przedsionkami (lewym i prawym LP, PP), dwie większe - komorami (lewą i prawą LK, PK). Praca serca polega na mechanicznym przepompowywaniu krwi z naczyń żylnych do przedsionków (szare strzałki), z przedsionków do komór, a z komór do naczyń tętniczych (strzałka zielona i czarna).

Serce stanowi także centralny punkt, w którym krzyżują się drogi dwóch krwiobiegów - dużego oraz małego, zwanego także płucnym. Krwiobieg mały rozpoczyna wychodząca z prawej komory (PK) serca tętnica płucna (patrz rysunek poniżej). Biegnie ona do płuc, gdzie do krwi dostaje się duża ilość tlenu. Potem żyłą płucną krew płynie do lewego przedsionka (LP) i lewej komory (LK). W tym miejscu rozpoczyna się już duży krwiobieg - z lewej komory krew płynie do aorty (tętnicy głównej) a stamtąd dociera do każdego narządu czy tkanki i przepływając przez nie dostarcza im tlen i substancje odżywcze. Potem żyłami wychodzącymi z każdego narządu (np. żyłą wątrobową, żołądkową) krew płynie do dwóch żył głównych, które kończą się w prawym przedsionku (PP).

PRZETRWAŁY PRZEWÓD TĘTNICZY BOTALLA

Według najnowszych badań, obecność przetrwałego przewodu tętniczego Botalla (patent ductus arteriosus, PDA) jest najczęstszą wrodzoną chorobą serca u psów. Słowo "wrodzone" oznacza, że choroba ta jest obecna już w momencie narodzenia psa, choć jej objawy pojawiają się z reguły w późniejszym okresie. Schorzenie to występuje u psów wszystkich ras, jednak zwiększoną zachorowalność obserwuje się u chihuahua, collie, maltańczyków, pudli, pomeranianów, English Springer spanieli, bichon frisé, welsh corgi, yorkshire terrierów, owczarków szetlandzkich, owczarków niemieckich, szpiców wilczych, nowofunlandów, owczarków australijskich, dobermanów, rottweilerów, sznaucerów miniaturowych i labradorów.

Co to jest przewód tętniczy?

Opisany na wstępie system krążenia krwi funkcjonuje u każdego psa od momentu urodzenia. W okresie życia płodowego sytuacja wygląda trochę inaczej, ponieważ szczenię nie oddycha samodzielnie a jego płuca wypełnione są płynem i nie pełnią swojej funkcji. W tym czasie zarówno tlen jak i wszystkie inne, potrzebne składniki dostarczane są poprzez łożysko z organizmu matki. Ponieważ płuca nie pracują, krwiobieg mały jest nieczynny i krew wypływająca z prawej komory musi ominąć płuca. Jest to możliwe dzięki specjalnemu połączeniu pomiędzy tętnicą płucną a aortą, które nazywamy przewodem tętniczym. Jak widać na rysunku poniżej, krew płynąca tętnicą płucną "skręca" i poprzez przewód tętniczy trafia do aorty.

Taki system krążenia, z ominięciem płuc, funkcjonuje przez cały okres życia płodowego. Pierwszy oddech, który rozpoczyna nowe życie, powoduje gwałtowny wzrost ciśnienia w aorcie i tętnicy płucnej. Konsekwencją tych zmian w ciśnieniu krwi jest skurcz drobnych mięśni gładkich, z których zbudowana jest ściana przewodu tętniczego i jego zamknięcie. Dzięki temu krew z tętnicy płucnej zaczyna płynąć do płuc, gdzie wypełnia się tlenem. W ciągu kolejnych dni ściany przewodu tętniczego powoli zrastają się i około 7-10 dnia życia przewód jest całkowicie i nieodwracalnie zamknięty tworząc tzw. więzadło tętnicze.

Jednak u niektórych szczeniąt, nie dochodzi do zamknięcia się przewodu tętniczego i pozostaje on otwarty, umożliwiając przepływ krwi, najczęściej z aorty do tętnicy płucnej (tak zwany przepływ prawo- lewy). Właśnie taką sytuację nazywamy przetrwałym przewodem tętniczym.

Konsekwencją obecności przetrwałego przewodu tętniczego jest zwiększone obciążenie lewego przedsionka i komory, które doprowadza następnie do ich niewydolności. Powiększenie przedsionka może powodować ucisk na lewe oskrzele, wywołując u psa okresowy kaszel i duszność. Natomiast bezpośrednim skutkiem niewydolności lewego przedsionka są zaburzenia w krążeniu płucnym, które powodują gromadzenie się płynu na terenie płuc i oskrzeli, co bardzo silnie utrudnia oddychanie i wywołuje uporczywy kaszel.

OBJAWY

Szczenięta z PDA rodzą się najczęściej zupełnie normalne, prawidłowo rozwijają się i przez pierwsze tygodnie życia nic nie wskazuje na istnienie wady serca. Zdarzają się czasem szczenięta, które od początku wykazują niepokojące objawy - są mniejsze niż ich rówieśnicy z miotu, wolniej rosną i wolniej przybierają na wadze, bardzo dużo śpią, niechętnie bawią się, nawet po małym wysiłku są zmęczone i ciężko dyszą. Wraz z upływem czasu (zwykle około 4-5 miesiąca życia) u wszystkich szczeniąt pojawiają się pierwsze poważne objawy choroby, które wynikają z rozwijającej się niewydolności krążenia. Szczenię staje się apatyczne, dużo śpi, ma wyraźnie słabszą kondycję, coraz szybciej się męczy, często ziaje i dyszy. Pierwszym poważnym objawem jest najczęściej kaszel. Początkowo jest on sporadyczny, pojawia się w czasie zabawy lub w chwili podniecenia np. kiedy pies wita właściciela, cieszy się z nagrody itp. i szybko ustępuje. Z czasem kaszel, pojawiający się po wysiłku, staje się uporczywy, szczenię ciężko dyszy, łapie powietrze. U niektórych psów zdarza się także nagła utrata przytomności, która jest przeważnie związana z wysiłkiem np. biegnący pies nagle upada i leży nieprzytomny. Często wygląda to tak, jakby pies po prostu potknął się i podczas upadku uderzył się w głowę i stracił przytomność. Po kilku minutach zwierzę wstaje i zachowuje się zupełnie normalnie.

W zaawansowanej postaci choroby może wystąpić nagłe pogorszenie stanu wynikające z powstania obrzęku płuc. Jego objawy to bardzo silny, wilgotny kaszel, silna duszność - pies stoi lub siedzi z szeroko rozstawionymi przednimi kończynami i wyciągniętą do przodu szyją, szybko oddycha, ma otwarty pysk i siny język, wyraźnie widoczne są ruchy klatki piersiowej i mięśni brzucha. Czasami dochodzi do utraty przytomności. Jest to stan zagrażający życiu i wymaga natychmiastowej, intensywnej opieki weterynaryjnej.

ROZPOZNAWANIE

Bardzo często podejrzenie występowania u szczenięcia wady serca, pojawia się po raz pierwszy podczas osłuchiwania klatki piersiowej, które jest częścią rutynowego badania klinicznego przed pierwszym szczepieniem. Głośny, typowy szmer (tzw. maszynowy) słyszalny zarówno w fazie skurczu jak i rozkurczu nad sercem po lewej stronie klatki piersiowej skłania lekarza do skierowania psa na konsultację kardiologiczną. W celu potwierdzenia istnienia choroby serca lekarz kardiolog wykonuje pełne badanie kardiologicznego, zdjęcie RTG, zapis EKG oraz badanie echokardiograficzne i Dopplerowskie. Więcej na temat tych badań można przeczytać w artykule "Najczęstsze objawy chorób serca u psów".

W badaniu echokardiograficznym i Dopplerowskim lekarz uwidocznić może obecność nieprawidłowego przepływu krwi między aortą a tętnicą płucną przez przetrwały przewód tętniczy a także ocenia stopień zaawansowania zmian wtórnych w sercu, które powstały w konsekwencji obecności PDA.

Echokardiograficzna klasyfikacja zmian w mięśniu sercowym powstałych w wyniku obecności przetrwałego przewodu tętniczego Botalla:

1. stopień:

    przerost odśrodkowy lewej komory normalny stosunek masy do objętości lewej komory zachowana czynność funkcjonalna komór naprężenie ścian w granicach normy

2. stopień

    przerost odśrodkowy lewej komory wzrost naprężenia ścian spadek objętości wyrzutowej serca wzrost indeksu sferyczności normalna kurczliwość lewej komory obniżony stosunek masy do objętości lewej komory

3. stopień

     spadek funkcji czynnościowej lewej komory dalszy wzrost naprężenia ścian odwracalny spadek kurczliwości miokardium

4. stopień

     dysfunkcja skurczowa lewej komory nieodwracalny spadek kurczliwości miokardium

Stopień zaawansowania zmian wtórnych zależy przede wszystkim od długości czasu trwania choroby (wieku zwierzęcia) i średnicy przetrwałego przewodu Botalla. Im starsze zwierzę i im średnica przewodu Botalla jest większa tym zmiany wtórne zachodzące w sercu postępują szybciej i osiągają wyższy stopień zaawansowania.

LECZENIE

Jedyną skuteczną metodą leczenia tego schorzenia jest chirurgiczne zamknięcie przetrwałego przewodu. Operacja taka przyczynia się do całkowitego wyzdrowienia zwierzęcia jedynie w przypadku wczesnego zdiagnozowania choroby, kiedy nie występują jeszcze objawy zastoju krwi.

Zabieg zamknięcia przetrwałego tętniczego przewodu Botalla wykonać można na dwa różne sposoby:

- metodą chirurgiczną polegającą na otworzeniu klatki piersiowej i zewnętrzne zamknięcie nieprawidłowego naczynia krwionośnego

- metodą małoinwazyjną polegającą na wykonaniu dostępu do krążenia przez niewielkie nacięcie tętnicy udowej, kateteryzacji serca i zamknięcie przetrwałego przewodu tętniczego od wewnątrz, za pomocą specjalnej "zatyczki" ACDOŽ (Amplazer Canine Ductus OcluderŽ)

Wykonując zabieg u pacjenta przed skończeniem przez niego 6 miesiąca życia oczekiwać można z reguły całkowitego powrotu do zdrowia włącznie z unormowaniem się wszelkich zmian wtórnych do których doszło w mięśniu sercowym.

ZAPOBIEGANIE

Jedynym sposobem zapobiegania wrodzonym wadom serca jest wykluczanie z rozrodu psów z rozpoznanym schorzeniem serca. Pozwoli to na ograniczenie, choć nie wyeliminowanie, tego schorzenia u psów. W przypadku psów ras predysponowanych do wrodzonych schorzeń serca wskazane jest przeprowadzenie kontrolnego badania kardiologicznego przed ukończeniem 1 roku życia.

kardiologiaweterynaryjna.pl :: O mnie :: O psach :: O kotach :: U kardiologa
Moi przyjaciele :: Tu bywam :: MyLab30 :: Linki :: Biblioteka :: Badania wyjazdowe :: Kontakt


Copyrights © 2009 www.kardiologiaweterynaryjna.pl
Projekt graficzny i opracowanie: Maria Ceraficka / www.orwidgraf.com